30.01.2010 tarihli Yeni Şafak gazetesindeki yazınızda sözleşmeli büro personelinin ne kadar net ücret alacağı hakkında ayrıntılı bir açıklama yapmıştınız. Bu açıklamanızda aylık ödenecek brüt ek ödeme ücreti üzerinden yapılacak olan kesintilerden bahsetmiştiniz. Bu kesintilerin damga vergisi ve sigorta prim kesintileri olduğunu belirttiniz.

Ancak kurumun internet sayfasından yayınlanan ek ödemeler ile ilgili duyuruda ´´ek ödeme brüt ücreti üzerinden damga vergisi haricinde hiç bir kesinti yapılamaz´´ ifadesi yer almaktadır. Oysa sizin yazınızda ayrıca sigorta prim kesintisinin olacağı bilgisi de yer almaktadır. Şimdi merak ettiğim husus hangisinin uygulanacağı konusudur.

Sosyal Güvenlik Kurumunun internet sitesinde; “c-sosyal güvenlik ve mali hükümler 2- kurumumuzda göreve başlayacak olan sözleşmeli büro personeline aylık brüt 1129,65 tl ücret ile ayda 60 saat fiilen fazla çalışma yapılması halinde saat ücreti brüt 2,20 tl üzerinden ayda brüt 132,00 tl fazla çalışma ücreti ödenecektir. (aylık brüt ücret tutarı ile fazla çalışma brüt tutarından sigorta ve sağlık primi ile gelir ve damga vergisi kesilmektedir.) 3- Aylık sözleşme ücretlerine ilaveten ödenecek ek ödeme oranı brüt miktarı ise bilahare belirlenecektir. ”ifadesine yer verilmiştir.

Yine SGK tarafından alım ilanı yapılan 103 programcıyla ilgili duyuruda; “İlanda belirtilen ücrete ilaveten brüt 903,11 TL ek ödeme ile ayda 60 saat fiilen fazla çalışma yapılması halinde saat ücreti brüt 2,20 TL üzerinden ayda brüt 132,00 TL fazla çalışma ücreti ödenecektir. (Ek ödeme brüt tutarından sigorta ve sağlık primi ile damga vergisi, fazla çalışma brüt tutarından ise sigorta ve sağlık primi ile gelir ve damga vergisi kesilmektedir.)”ifadesine yer verilmiştir.

Görüleceği üzere, SGK nın internet sitesinde de bizim ifademize aykırı bir açıklamaya yer verilmemiştir. Sonuç olarak sözleşmeli büro personeli alım ilanının çıktığı esnada ek ödeme oranı belirlenmediği için bunlardan yapılacak kesintilere yer verilmemiştir. Ancak, programcılara yapılan ek ödeme oranı belli olduğu için programcılara yapılacak ek ödemeden sigorta ve sağlık primi kesileceği belirtilmiştir. Yani ek ödeme üzerinden sigorta ve sağlık primi ile damga vergisi kesintisi yapılacaktır.

Teşkilat Kanunlarındaki hükümler 5510 sayılı Kanuna aykırı olamaz

Bazı Kamu kurumlarının teşkilat kanunlarında ek ödeme üzerinden damga vergisi haricinde başka bir ödeme yapılmayacağı belirtilmektedir.

Yine Değişik Adlar Altında İlave Ödemesi Bulunmayan Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararın 1 inci maddesinin 5 inci fıkrasında; “Ek ödemenin hak kazanılmasında ve ödenmesinde sözleşme ücretlerine ilişkin hükümler uygulanır ve bu ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. Bu Karar uyarınca yapılacak ek ödeme, ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, iş sonu tazminatı, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.”hükmüne yer verildiğini görüyoruz.

Ancak, 5510 sayılı Kanunun Uygulanmayacak hükümleri düzenleyen 105 inci maddesinde; “21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi, 26/10/1990 tarihli ve 3671 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 10/7/1987 tarihli ve 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin onbirinci fıkrası hariç olmak üzere, diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.”hükmüne yer verilmiştir.

Bu hüküm gereğince kurumların teşkilat kanunlarında veya başka düzenlemelerde ek ödemeden damga vergisi dışında herhangi bir kesinti yapılmayacağı hüküm altına alınmış olsa dahi 5510 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde sigorta ve sağlık primi kesintisi yapılacak kazançlar arasında yer alan unsurlardan kesinti yapılacaktır.

Özellikle kamu kurumlarında çalışan sözleşmeli personele ödenecek ek ödemelerin yapılmasına ilişkin düzenlemelerin tarihi yeni olduğundan kamu kurumlarının bu hususa dikkat etmeleri gerekmektedir.

Ahmet Ünlü